Viðreisn og viðhaldið (í ESB)

Þegar skálað er á góðri stundu segja enskumælandi stundum:  „To our wives and girlfriends… may they never meet!“, sem gæti útlagst: „Skál fyrir eiginkonum okkar og viðhöldum, megi þær aldrei hittast!“

Þessu skaut í huga mér þegar ég velti fyrir mér stöðunni sem utanríkisráðherra finnur sig í nú um stundir, en ráðherrann talar með allt öðrum hætti þegar hann er staddur erlendis en þegar hann talar hér heima, hvort sem það er í þinginu eða í viðtölum við fjölmiðla.

Gallinn er að Þorgerður heima og Þorgerður utan hittast á internetinu, sem þegir sjaldnast.

Þorgerður heima segir ESB málið lítið, það eigi að treysta þjóðinni, hún geri það og aðrir ættu að gera hið sama. Þetta bras snúist bara um að „kíkja í pakkann“.

Þorgerður utan, sem mælir á ensku, segir Ísland á hraðferð inn í ESB, að líkindum fyrir lok árs 2028. Aðlögun íslensks regluverks að hinu evrópska verði samfelld frá ágústlokum.

Er Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, raunverulega þeirrar trúar að við sem erum hér heima heyrum ekki af vaðlinum í Brussel?

Það er ekki lítið sem undir er þegar þjóð stendur frammi fyrir ákvörðun um að framselja vald yfir eigin lögum, auðlindum og stefnumótun. Þess vegna skiptir öllu máli að þeir sem fara með umboð þjóðarinnar tali skýrt, heiðarlega og – ekki síst – í takt við hagsmuni landsins. Þar hefur utanríkisráðherra, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, brugðist.

Í umræðu síðustu daga, bæði í fjölmiðlum og á Alþingi, hefur birst mynd sem vekur verulegar áhyggjur. Í samtölum við fulltrúa Evrópusambandsins virðist ráðherrann hafa tekið sér stöðu sem minnir frekar á launaðan talsmann aðildar en vörð íslenskra hagsmuna.

Á forsíðu Morgunblaðsins í gær var fjallað um fund sem utanríkisráðherra átti með forvígismönnum íslenskra millilandaviðskiptaráða. Þar virðist ráðherrann hafa farið á flug og rúmlega það.

Í langri yfirlýsingu á Facebook í kjölfar fréttarinnar sagði ráðherrann allt vera af og frá sem í fréttinni stóð, án þess að bera efnislega neitt af því sem þar kom fram til baka. Þurfa menn frekari vitnanna við?

Þeir sem efins eru um aðild – og þeir eru margir – sjá þetta skýrt. Það blasir við að utanríkisráðherra er kominn langt fram úr þingin og þjóð og í raun fram úr sjálfri sér, jafn stjórnlaust og það kann að hljóma.

Undirbúningur og aðdragandi þjóðaratkvæðagreiðslu í lok ágúst, sem reyndar er enn ekki búið að samþykkja á Alþingi, er allur kominn á skjön hjá utanríkisráðherra. En mest er ráðherrann á skjön við sjálfan sig þegar borið er saman hvað ráðherrann segir hér heima og svo það sem hann segir í góða veðrinu í Brussel.

Bergþór Ólason, alþingismaður.

Pistillinn birtist fyrst í Morgunblaðinu 25. mars, 2026.