Íslendingar eru komnir það langt í þróunarferlinu að það ætti að vera hægt að gera betur fyrir eldri borgara. Hvers vegna er ástandið eins og það er?

EIR málið gaf tóninn

Árið 2010 birtist auglýsing á bls. 21 í Morgunblaðinu með hamingjuóskum til hjúkrunarheimilisins Eirar sem hafði þá nýlega tekið í notkun 111 glæsilegar öryggisíbúðir að Fróðengi í Grafarvogi.

Þessa auglýsingu birtu Gildi lífeyrissjóður, Stafir lífeyrissjóður, Lífeyrissjóður Verzlunarmanna, Sameinaði lífeyrissjóðurinn og Virðing. Í nóvember 2012 var verkefnið búið að setja Húsrekstrarsjóð Eirar í þrot og eldri borgarar glötuðu a.m.k. 2 milljörðum.

Kastað ryki í augu eldri borgara

Ríkisendurskoðun kannaði meðferð með smáaura miðað við tvo milljarðana sem hurfu frá eldri borgurum enda ekki heimilt sbr. svar Sveins Arasonar, þv. ríkisendurskoðanda, sem birt var á mbl.is 7. nóvember 2012. „Stofn­un­in tel­ur sér hins veg­ar óheim­ilt að taka að sér fjár­hags­lega út­tekt á fjár­hags­vanda Hús­rekstr­ar­sjóðs Eir­ar, enda er rekst­ur hans óviðkom­andi rík­is­sjóði,“ sagði í svari hans. Málið er því að efninu til óuppgert.

Aðeins hafa verið afhentir nánast verðlausir pappírar í formi skuldabréfa sem enginn getur losað sig við án affalla sem þekkist varla á byggðu bóli.

Það kann að vera að einhver sé sáttur við þessa afgreiðslu en hvers vegna má ekki leita leiða fyrir hina sem ósáttir eru og eiga um sárt að binda vegna þessa? Eigum við að afgreiða málin svona og skilja sárin eftir opin? Nei !

Eignir Mosfellinga

Almenningur í Mosfellsbæ afhenti bænum á sínum tíma nánast skuldlausar eignir sem byggðar voru upp fyrir sjálfsaflafé félagasamtaka í Mosfellsbæ. Var bænum afhendar þessar eignir til varðveislu. Þegar Eir var stofnað voru þessar eignir færðar inn í Eir sem eiginfjárframlag bæjarins en hvernig hafa þær varðveist þar? Í heild glötuðust 8 milljarðar í Eir málinu og þar af 2 milljarðar frá eldri borgurum. Hvað varð um eignir bæjarins?

Hver er og var ábyrgð meirihlutans í Mosfellsbæ þegar litið er til setu þeirra manna í stjórn Eirar? Hvernig brugðust þeir við og hvers vegna er engin vilji til að rannsaka þegar um 2 milljarðar gufa upp hjá gömlu fólki sem má ekki vamm sitt vita?

Við erum öll í skuld við eldri borgara og eigum að rannsaka þetta skelfilega mál og leita leiða til að krefja ríkið og aðra þá sem að þessu máli komu til að finna leiðir til sanngirnisbóta til handa þeim eldri borgurum, og eftir atvikum aðstandendum, sem hafa glatað sínu.

Bitnar á þjónustu og gæðum, leigu og gjöldum

Í dag spyrja eldri borgarar sig hvers vegna í ósköpunum leigan á öryggisíbúð eða þjónustuíbúð sé komin í um 250.000 krónur á mánuði. Það er ekki að undra að fólk spyrji. Lögmálin í þessu efni láta ekki að sér hæða frekar en fyrri daginn.

Ástæðan er í grunninn að þegar illa er farið með fjármuni, menn reisa sér og öðrum hurðarás um öxl og geta ekki höndlað með verkefnin sem þeim er treyst fyrir eru fjármunir sóttir til þeirra sem síst skyldi. Þetta er vel þekkt.

Hefðu menn haldið vel utan um fjármálin á þessum tíma, gætt að réttindum eldri borgara t.a.m. með þinglýsingum þeirra og tryggt hagkvæm innkaup án umboðsvanda má ætla að ná hefði mátt niður verðlagi og þannig leigunni til lengri tíma. Svona er þetta, þetta er ekkert flókið.

Meirihlutinn í Mosfellsbæ

Þegar lesið er um brúðkaupsgjafir, sem stjórn Eirar borgaði fyrir fyrrum stjórnarformann sinn og gjafakort frá Icelandair til handa ættmennum framkvæmdastjórar Eirar auk smíðavinnu verktaka Eirar fyrir framkvæmdastjórann, leiðir maður óneitanlega huga að bæjarstjórn Mosfellsbæjar.

Þáverandi framkvæmdastjóri Eirar greiddi til baka kr. 200.000 gjafakort Icelandair en eldri borgarar glötuðu kr. 2.000.000.000,-.

Meirihlutinn í Mosfellsbæ hefur aldrei gert upp mál varðandi framsal lóða við Hulduhóla. Átt er við lóðaleigusamninga sem Mosfellsbær, fráfarandi byggingafulltrúi þar á bæ, gaf út í skjóli nætur án þess að það hafi verið borið undir bæjarráð. Jafnræði öreiganna varð þá einhvern vegin aðeins fyrir einn eldri borgara í Mosfellsbæ.

Meirihlutinn dregur fjöður yfir þetta mál allt rétt eins og það sem varðaði eldri borgara sem glötuðu kr. 2.000.000.000,-. Þetta snýr allt að umboðsvanda sem gegnsýrir samfélagið í Mosfellsbæ langt ofan í rætur þess. Það er óholt. Því verður að breyta en þetta breytir sér ekki sjálft.

Ómenning í stjórnmálum og fjármálum

Svo virðist sem innan meirihlutans í Mosfellsbæ ríki enn ómenningin sem endurspeglast í orðum eins útrásarvíkingsins: ,,Ég á þetta og því má ég þetta.”. Þetta ber allt að sama brunni umboðsvanda og fjármálaóreiðu. Það svo endar með því að í grunnstoðir samfélagsins skortir fjármuni.

Það er sem Mosfellingar hafi ekki gert upp hrunið og það að rannsaka ekki Eir-málið er vanvirðing við eldri borgara og þær kynslóðir sem eru á leið í þessa átt, þ.e. við öll hin.

Rannsökum Eir málið. Mælum fyrir sanngirnisbótum þar sem farið hefur verið illa með saklaust fólk.

 

Sveinn Óskar Sigurðsson

Höfundur viðskiptafræðingur, MSc í fjármálum fyrirtækja og skipar 1. sæti á lista Miðflokksins í Mosfellbæ fyrir komandi sveitastjórnarkosningar.

Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu 24. maí 2018

www.facebook.com/MidflokkurinnMoso

Categories: Kosningar2017